Buitendijks - Toine Heijmans

Gepubliceerd op 3 mei 2026 om 21:46
Boek Buitendijks van Toine Heijmans.

Van Uitgeverij Pluim mocht ik dit boek recenseren. Ik wil ze daar hartelijk voor danken.

 

Waar gaat het boek over? 

Willem de Waal bewoont een tentje in de uiterwaarden van een grote rivier. Hij is jong en sterk en leeft alleen met de natuur die hem omringt, met de bomen en planten en uitgestorven dieren, onder de bescherming van een eeuwenoude zwarte populier. Niemand weet van zijn buitendijkse bestaan, of wel? Pas wanneer hij wordt verjaagd uit zijn terrein, begrijpt Willem dat zelfs de wildernis wordt beheerst door menselijk ingrijpen. En dat hij in zijn zelfgekozen eenzaamheid afhankelijk is van anderen, die net als hij op hun eigen manier naar vrijheid zoeken, en steeds weer onverwacht opduiken tot duidelijk wordt wat ze van hem willen. Buitendijks is een magisch, ontroerend verhaal over de macht van de natuur en de onmacht van de mens, die ondanks zijn vernuft nooit is opgewassen tegen het onvermijdelijke. Toine Heijmans werd bekend met romans over de zee en het hooggebergte, en neemt zijn lezers nu mee naar de uiterwaarden, de laatste Nederlandse wildernis. Een schitterend halfland van angst en hoop, ingeklemd tussen hoge dijken, waar alles permanent verandert en niets is wat het lijkt. Hier zijn de seizoenen en de waterstanden nog de baas, en de eeuwige rivier. Een fascinerend decor voor een roman over zoeken naar vrijheid in de onvergeeflijke natuur. 

 

Bron: bol

 

Over de auteur:

Toine Heijmans werd bekend met zijn debuutroman Op zee, die verfilmd is, in vele vertalingen verscheen en in Frankrijk werd bekroond met de nooit eerder aan een Nederlander toegekende Prix Médicis. Zijn laatste roman Zuurstofschuld kreeg de Boekhandelsprijs 2022. Naast schrijver is hij rondreizend columnist van de Volkskrant.

 

Bron: achterkant boek

 

Omslagontwerp:

Roald Triebels

 

Binnenwerk:

Perfect Service

 

Jaar van verschijnen:

2024

 

Druk:

Eerste druk

 

ISBN:

9789493339354 

 

Bindwijze:

Paperback

 

Aantal pagina's:

336

 

Genre:

Roman

 

Verfilmd?

Voor zover bekend is het boek (nog) niet verfilmd, maar het boek leent zich er erg goed voor om verfilmd te worden.

 

Wat vind je van het boek? 

Bij het zien van de mooie cover van Buitendijks van Toine Heijmans wil je weten welke rivier de tekening moet voorstellen en wat het verhaal is van de rivier. In het boek worden geen plaatsnamen genoemd, maar op een gegeven moment krijg je, als je een beetje bekend bent met de rivier en de plaatsen daaraan, een vermoeden om welke stad het gaat, een vermoeden van in de buurt van welke stad het gaat.

De titel maakt je nieuwsgierig naar het boek.

In Buitendijks van Toine Heijmans woont de hoofdpersoon samen met zijn hond in een tentje in de uiterwaarden van een rivier. Hij is jong, sterk en gezond en leeft van wat de natuur hem geeft en wat hij vindt. Het is ongelooflijk wat mensen allemaal weggooien. Hij kent zijn omgeving op zijn duimpje, weet wat er groeit en bloeit, waar hij rekening mee moet houden en hoe hij met alles om moet gaan.

De hoofdpersoon heeft met niemand wat te maken en zorgt dat hij niet opvalt, maar heeft hij zich wel onopvallend genoeg gedragen? Zijn er toch mensen die weet hebben van zijn bestaan en waar en hoe hij woont?

Op een gegeven moment wordt hij weggejaagd van zijn plaats en moet hij op zoek naar een nieuwe plaats om te wonen. Eenmaal op de nieuwe plek, krijgt hij steeds meer bezoekers die jaloers zijn op zijn levensstijl en ook die vrijheid willen. De vraag is of dat ook zo is of dat er iets anders achter zit.

Dan gebeurt er iets dat alles en iedereen op zijn kop zet. Hoe zal het eindigen?

Meteen vanaf de eerste zin van Buitendijks van Toine Heijmans word je meegezogen in het verhaal en wil je alleen maar verder lezen. Door de poëtische beschrijving van de rivier, voel je meteen de liefde van de hoofdpersoon voor de rivier. Het is een ode aan de mooie rivier die ook meedogenloos kan zijn. 

Er zijn vele mooie metaforen in het verhaal verwerkt, zoals wat alle dagen aan de uiterwaarden zijn.

Door de beeldende schrijfwijze zie je het geschrevene voor je. Tijdens het lezen heb je dan ook het gevoel dat je het verhaal vanaf de zijlijn zelf meemaakt. Je hoort de motoren van langsvarende schepen, de geluiden die de vogels maken en het geluid van de rivier die stroomt. 

Je kunt merken dat de auteur veel onderzoek heeft gedaan voor zijn verhaal, zoals hij het een en ander, zoals hoe zwaar schippers het kunnen hebben op de rivier tijdens het varen in diverse weersomstandigheden, weet te beschrijven. Hij laat daarmee zien dat hij, of zelf van de scheepvaart komt, of zich goed heeft geïnformeerd voor het verhaal.

Toine Heijmans heeft zich in Buitendijks goed ingeleefd in de personages en dan vooral in de hoofdpersoon. De auteur heeft de hoofdpersoon erg goed weten uit te diepen, zijn gevoelens weten te beschrijven en waarom de hoofdpersoon zo leeft. Je hebt geregeld begrip voor de hoofdpersoon, zoals dat hij niet tegen bepaalde geluiden kan. Tijdens het lezen leef je met de hoofdpersoon mee en je hebt geregeld met hem te doen, zoals als hij op een gegeven moment wordt verraden door iemand. Je hoopt steeds dat het uiteindelijk goed komt met hem, dat hij zijn leven kan blijven leiden zoals hij dat wil, ook al is dat niet in het keurslijf van wat ‘normaal’ is. 

Je zit een paar keer in spanning om de hoofdpersoon, zoals als hij op een gegeven moment gaat zwemmen en wat er dan gebeurt. Je hoopt dat het goed afloopt.

Je hebt geregeld bewondering voor de hoofdpersoon, zoals dat hij kalm blijft en niet snel zijn geduld verliest, ook al vecht hij van binnen met zijn gevoelens tijdens diverse gesprekken met mensen.

Soms moet je lachen om een situatie, zoals om agenten die niet doorhebben dat ze met een Nederlander spreken.

Buitendijks van Toine Heijmans is een verhaal met vele verrassende wendingen die je niet ziet aankomen, zoals dat bepaalde personen niet zijn wie ze in eerste instantie leken te zijn. 

Geregeld zit je in spanning, zoals als de hoofdpersoon door iemand wordt geholpen, maar die hulp blijkt nog iets anders te doen hebben, waarbij hij de hulp van de hoofdpersoon goed kan gebruiken. Je hoopt zelf nooit in zo’n situatie te komen en vraagt je af wat jij zou doen. Het is een vraag die je pas kunt beantwoorden als je in zo’n soort situatie zit.

De hoofdpersoon heeft geregeld een boeiend gesprek met anderen, zoals met iemand die de zon maar niet te pakken krijgt. Voor veel schilders en tekenaars kan dat herkenbaar zijn.

Het verhaal heeft een verrassend plot die je niet ziet aankomen.

Het eind eindigt passend bij het verhaal en de hoofdpersoon, waarbij je ziet hoe sterk bepaalde krachten kunnen zijn.

Hoewel Buitendijks van Toine Heijmans fictief is, zou het verhaal zomaar van begin tot eind waargebeurd kunnen zijn. Het is een leerzaam verhaal dat je geregeld aan het denken zet, zoals of je zelf zou kunnen leven zoals de hoofdpersoon en wat je gedaan zou hebben als je in de schoenen van de hoofdpersoon had gestaan en een aanbod had gekregen van iemand die je verdere leven kan bepalen. Het verhaal laat goed zien hoe je kunt overleven in de natuur.

Het verhaal laat ook goed zien dat de natuur en rivieren zich niet zomaar laten temmen, dat niet alles te maken is, ook al denken veel mensen van wel. Daarnaast laat het verhaal goed zien wat geld met mensen kan doen.

Door dit boek, door de beschrijving van de uiterwaarden en wat er leeft, ga je anders naar de natuur kijken en vind je het jammer dat je de uiterwaarden niet hebt gekend zoals het oorspronkelijk was. Evengoed heb je er wel een goed beeld bij door de beeldende beschrijving. Het is mooi om te lezen dat de rivier nooit hetzelfde is, maar keer op keer verandert. 

Je gaat online op zoek naar genoemde dieren en planten, zoals dodaarzen en bijenorchis. Bij het zien van de bijenorchis zullen veel mensen roepen dat ze die vaker gezien hebben, de plant kennen.

Hier en daar zit er ook een waarschuwing, al dan niet bewust gedaan door de auteur, in het verhaal verwerkt, zoals waarom je nooit te dicht in de buurt van dieren met hun kinderen moet komen, wat er dan kan gebeuren. 

Kortom, Buitendijks van Toine Heijmans is een ode aan de uiterwaarden en een rivier. Een verhaal dat laat zien waarom niet iedereen geschikt is voor het ‘normale’ leven en een verhaal dat laat zien hoe sterk, maar ook hoe hard de natuur kan zijn. 

 

Voldeed het boek aan je verwachtingen?

Ja, het boek voldeed aan mijn verwachtingen.

 

Wat vind je van de cover? 

Het is een mooie cover die bij het boek past.

 

Wat vind je van de titel van het boek? 

De titel is erg goed gekozen, want daar draait het om in dit boek.

 

Wat vind je van de schrijfstijl? 

Het verhaal is grotendeels poëtisch geschreven. Daarnaast is het verhaal op een vlotte en beeldende manier geschreven. Door de beeldende schrijfstijl heb je het gevoel dat je het verhaal vanaf de zijlijn zelf meemaakt.

 

Hoe origineel is het verhaal?

Het verhaal is erg origineel.

 

Hoe actueel is het boek?

Het boek is erg actueel en zal in veel opzichten altijd blijven, zoals bijvoorbeeld dat er altijd zwervers zullen blijven bestaan en hoe er tegenaan gekeken wordt.

 

Wat vind je van de opbouw van het verhaal?

Het verhaal is van begin tot eind goed opgebouwd. Het verhaal is op een chronologische manier geschreven, waarbij er soms teruggeblikt wordt in de tijd als het verhaal erom vraagt.

 

Zat je direct in het verhaal?

Ja, ik zat direct in het verhaal.

 

Weet dit boek je aandacht vast te houden?

Ja, het boek weet je aandacht vast te houden. Hoe verder je komt, hoe lastiger het wordt om het boek weg te leggen. Vooral tegen het eind kun je niet meer stoppen met lezen, omdat je wilt weten hoe het verhaal zal eindigen.

 

Heeft het plot je verrast?

Ja, het plot heeft me verrast, dat zag ik niet aankomen.

 

Is het verhaal geloofwaardig?

Het verhaal is van begin tot eind geloofwaardig.

 

Zijn de personages in het boek geloofwaardig?

De personages zijn stuk voor stuk geloofwaardig.

 

Welke persoon vond je het leukst en waarom? 

Willem, omdat hij zijn leven probeert te leven zoals hij dat wil en zich niet snel gek laat maken.

 

En aan wie had je een hekel en waarom? 

Ik ben er nog niet uit aan wie ik een grotere hekel heb.

 

Zou je bevriend kunnen zijn met de hoofdpersoon?

Ja, ik denk wel dat ik bevriend zou kunnen zijn met de hoofdpersoon.

 

Begrijp je de beweegredenen van de personen?

Van sommige personen begrijp ik ze, ook al keur ik niet alles goed, zoals als iemand ergens in klimt om iets te doen. Van andere personen begrijp ik ze totaal niet, zoals van iemand die iemand verraad.

 

Wat vond je van de locatie in het boek? 

De locatie klinkt heel mooi en ik heb zo’n vermoeden dat ik vaak genoeg over die rivier heb gevaren toen ik op de passagiersvaart werkte.

 

Zou je in de tijd dat het boek zich afspeelt kunnen leven?

Ja, dat gaat me goed af.

 

Heeft de auteur je kunnen raken?

De auteur heeft me diverse keren weten te raken, zoals als iemand ergens weg moet en wat er met die plek gebeurt. Ook heeft het me geraakt dat een koe en haar kalf zijn afgevoerd zonder geldige reden en zo zijn er meer stukjes die me geraakt hebben, zoals wat er met een kuiken is gebeurd.

 

Mooie quote in het boek: 

We voeren een strijd tegen het water, het water voert geen strijd met ons.

 

Zou je het boek aanraden? 

Ik kan iedereen het boek aanraden.

 

Voor welke doelgroep zou dit boek geschikt kunnen zijn?

Voor eenieder die van diepgaande verhalen houdt die waargebeurd zouden kunnen zijn.

 

Hoeveel boekjes geef je het boek? 

📔📕📗📘📙

 

Ga je het boek nog een keer lezen? 

Nee, ik ga het boek niet nog een keer lezen.

 

Ga je het boek houden of geef je het weg? 

Ik ga het boek laten zwerven.

 

Ga je vaker een boek van deze auteur lezen? 

Ja, dat ga ik zeker.

 

Website van de auteur:

TOINE HEIJMANS

 

Website van de uitgever:

Uitgeverij Pluim

Rating: 0 sterren
0 stemmen

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.