Ik mag graag brood bakken, omdat ik het vele malen lekkerder vind dan dat fabrieksbrood van de supermarkten. Tegenwoordig zijn er ook nog maar weinig bakkers die zelfgemaakt brood bakken. Veel bakkers bestellen tegenwoordig helaas hun brood uit de fabriek. Op Urk zitten in ieder geval twee bakkers waarvan ik weet dat ze zelf brood bakken, maar om nu steeds naar Urk te gaan voor een vers gebakken brood is ook zoiets. 

Dus bak ik het brood zelf maar in de broodbakmachine. Tot voor kort ging dat goed en had ik steeds hoge en grote broden, maar sinds de warmte weer zijn intrede in ons kikkerlandje heeft gedaan, is het niet goed gesteld met de broden die ik bak in de broodbakmachine. Ze komen er veel te klein uit en zien er ook raar van vorm uit. Het maisbrood op bovenstaande foto is zo’n laag en misvormd geval. Hij is vandaag gebakken en staat af te koelen. 

Eergisteren zag ik op TikTok dat Mariska Bauer hetzelfde probleem had. Ook bij haar zijn de broden niet zoals ze horen te zijn en in de reacties las ik dat veel mensen dat hebben.

Daarom heb ik maar eens een vraag aan Copilot gesteld of het aan het weer kan liggen dat de broden niet worden zoals ze horen te zijn, ook al gebruik je precies dezelfde ingrediënten, in mijn geval Abdijbroodmix met mais en gist van Geinige Appie en koud water uit de koelkast. Het volgende antwoord kreeg ik:

Goedemiddag Anneke — ja, het weer heeft absoluut invloed op brood bakken.  

Niet alleen bij handmatig brood, maar óók in een broodbakmachine. En wat jij beschrijft (broden die ineens lager blijven) past precies bij wat veel bakkers merken tijdens warm, vochtig of wisselvallig weer.

Hier komt een duidelijke uitleg, zodat je precies weet wat er gebeurt — én wat je eraan kunt doen.

🌦️ Waarom het weer invloed heeft op brood (ook in een broodbakmachine)

1. Warm weer = deeg rijst sneller → maar minder sterk

Bij warm weer:

• gist werkt sneller
• het deeg rijst te snel
• de gluten krijgen minder tijd om structuur op te bouwen

Gevolg:

• het brood rijst eerst snel
• maar zakt daarna iets in tijdens het bakken
• waardoor het lager blijft

Dit is precies wat jij nu ziet.

💧 2. Hoge luchtvochtigheid = slapper deeg

Bij vochtig weer neemt bloem meer vocht op uit de lucht.

Dat betekent:

• je deeg wordt natter
• het wordt slapper
• het rijst minder hoog
• het kan zelfs een beetje “instorten”

Dit merk je vooral in de zomer of bij regenachtig, benauwd weer.

🌡️ 3. Temperatuur van je keuken beïnvloedt de machine

Een broodbakmachine heeft een rijsprogramma dat uitgaat van een gemiddelde kamertemperatuur.

Maar:

• als het in huis al warm is,
• dan wordt het deeg te warm tijdens het rijzen,
• waardoor het overrijst.

Overrijzen = minder hoogte, minder kracht, minder volume.

🧂 4. Gist reageert anders bij warm weer

Zelfs als je dezelfde hoeveelheid gist gebruikt, werkt gist bij warm weer:

• sneller
• agressiever
• minder stabiel

Daardoor krijg je:

• minder hoogte
• minder luchtigheid
• soms een iets compactere kruim

🧁 5. Dit gebeurt bij élke bakmethode

Je zag het al bij Mariska Bauer — en dat klopt.

Bakkers merken dit:

• in broodbakmachines
• bij handmatig kneden
• bij ovenbrood
• bij desem
• bij gistbrood

Het is een bekend zomerprobleem.

🥖 Wat kun je doen om je brood weer hoger te krijgen?

Hier komen de praktische, bewezen oplossingen:

⭐ 1. Minder gist gebruiken

Gebruik 10–20% minder gist bij warm weer.

Bijvoorbeeld:

• normaal: 7 gram
• warm weer: 5–6 gram

Dit voorkomt overrijzen.

⭐ 2. Iets minder water

Doe 10–20 ml minder water in je recept.

Slapper deeg → lager brood

Steviger deeg → hoger brood

⭐ 3. Water écht koud houden

Je doet dit al, maar bij warm weer helpt het nóg meer.

Tip:

• water uit de koelkast
• of een paar ijsblokjes die je eruit vist voordat je het toevoegt

⭐ 4. Broodbakmachine op een koelere plek zetten

Niet naast:

• oven
• koelkast
• vaatwasser
• zonlicht

Een koelere plek = stabielere rijs.

⭐ 5. Zaden, pitten of olie toevoegen

Dit stabiliseert het deeg bij warm weer.

Bijvoorbeeld:

• 1 eetlepel olie
• 1 eetlepel lijnzaad
• 1 eetlepel zonnebloempitten

📌 Waarom dit nu ineens gebeurt

Omdat we de laatste weken:

• warmere dagen
• benauwde lucht
• hoge luchtvochtigheid
• en wisselvallig weer

hebben gehad.

Dat is precies de combinatie waarbij brood lager wordt.

🎯 Mijn conclusie

Je doet niets verkeerd — dit is volkomen normaal bij warm en vochtig weer.

Met een paar kleine aanpassingen krijg je je broden weer net zo hoog als voorheen.

Inmiddels heb ik de broodbakmachine en de Tefal Multicooker omgeruild van plek, de een staat nu op de plek van de ander en andersom. Volgende keer zal ik 20 ml minder water gebruiken en een eetlepel olie gebruiken en dan moet ik weer ouderwetse hoge en grote broden krijgen zoals voordat de warmte in ons kikkerlandje kwam. Ik ben heel benieuwd.

 Wordt vervolgd.